• slide-1.png

    slide-1.png

  • slide-2.png

    slide-2.png

ΖΩΗ & ΕΡΓΟ

Η Άλκη Ζέη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1925, «στην οδό Κέας, στην πλατεία Κολιάτσου, στις 15 του Δεκέμβρη» (Με μολύβι φάμπερ νούμερο δύο). Ο πατέρας της καταγόταν από την Κρήτη και η μητέρα της από τη Σάμο, όπου πέρασε τα πρώτα παιδικά της χρόνια.  περισσότερα...

 

ΣΤΙΓΜΙΟΤΥΠΑ

«Πάω όπου υπάρχει ένας δάσκαλος παθιασμένος με τα βιβλία μου και παρακινεί τα παιδιά να τα διαβάσουν. Εκείνος με καλεί. Όλα απ' τον δάσκαλο εξαρτώνται.  Επηρεάζει τα παιδιά πιο πολύ κι από την οικογένειά τους."  Περισσότερα...

ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ

Τα σημαντικότερα από όσα έχουν κατά καιρούς γραφτεί και δημοσιευθεί για το έργο της Άλκης Ζέη. Κριτικές, παρουσιάσεις βιβλίων της και συνεντεύξεις με αφορμή ένα νέο βιβλίο ή μια διάκριση.

Στους δρομους μιας πυκνοκατοικημενης μνημης

της Χριστίνας Ντουνιά

the books’ journal τεύχος 37, 17/10/2014

Η λογοτεχνική αυτοβιογραφία, είναι ένα είδος ιδιαίτερα απαιτητικό και ελάχιστα καλλιεργημένο στην ελληνική λογοτεχνία. Σκέφτομαι πρόχειρα τις περιπτώσεις του Γρηγορίου Ξενοπούλου (Η ζωή μου σα μυθιστόρημα), του Κωστή Παλαμά (Τα χρόνια μου και τα χαρτιά μου), του Ναπολέοντα Λαπαθιώτη (Η ζωή μου), και ακόμα του Νίκου Καζαντζάκη την αιρετική αυτοβιογραφία Αναφορά στον Γκρέκο. Από αυτή την άποψη, το καινούργιο βιβλίο της Άλκης Ζέη είναι πολλαπλά καλοδεχούμενο. Δεν είναι βέβαια ο μοναδικός λόγος που κάνει αυτό το βιβλίο ιδιαίτερα ενδιαφέρον και αξιανάγνωστο.

 

Διαβάστε περισσότερα...

Η οικουμενικη διασταση του εργου της Αλκης Ζεη

της Αγγελικής Βουλουμάνου

Άρθρο δημοσιευμένο στο περιοδικό διαβάζω τεύχος 528 Απρίλιος 2012

Η Άλκη Ζέη είναι μία από τους λιγοστούς πολυμεταφρασμένους Έλληνες συγγραφείς. Ο μακρύς κατάλογος με τις ξένες εκδόσεις των βιβλίων της είναι εντυπωσιακός για το πλήθος χωρών και γλωσσών που εμφανίζει. Το πιο σπουδαίο ωστόσο είναι ο θαυμασμός που το έργο της συγκεντρώνει εκτός Ελλάδας, αποκτώντας χάρη σ’ αυτό οικουμενική διάσταση.

Η περιπέτεια της μετάφρασης και έκδοσης ενός βιβλίου σε ξένη χώρα, ειδικά όταν πρόκειται για βιβλίο γραμμένο σε περιορισμένα ομιλούμενη γλώσσα όπως τα ελληνικά, είναι μια επίπονη, μακρόχρονη και συχνά απογοητευτική διαδικασία.

Διαβάστε περισσότερα...

ΑΥΓΗ 23/9/2013

Συνέντευξη στην Πόλυ Κρημνιώτη στην ΑΥΓΗ 23/9/2013

-Έχετε ζήσει, την Κατοχή, την Αντίσταση, γνωρίσατε τη θηριωδία του ναζισμού. Προχθές ένας νεοναζί δολοφόνησε ένα νέο άνθρωπο...
Είχα χρόνια να αισθανθώ φόβο. Μαθαίνοντας για τη δολοφονία αυτού του παιδιού στο Κερατσίνι φοβήθηκα. Είναι κάτι ασύλληπτο. Ποιο μυαλό την οργάνωσε έτσι; Αυτό το μαχαίρι που πήγε κατευθείαν στην καρδιά... ούτε στα πιο δύσκολα χρόνια δε γινότανε. Είναι πολύ επικίνδυνα αυτά τα πράγματα. Αυτό πρέπει να μας ενώσει όλους. Να ξεχάσουμε τις διαφορές μας και να συγκεντρωθούμε στην εξάλειψη αυτού του μορφώματος. Είμαστε η μόνη χώρα στην Ευρώπη στην οποία υπάρχει ναζιστικό κόμμα. Στη Γερμανία έχει απαγορευτεί το ναζιστικό κόμμα.

Διαβάστε περισσότερα...

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 3/10/2008

Εξομολόγηση στον Μισέλ Φάις για τα μυστικά της γραφής της.

«Δεν νομίζω ή μάλλον είμαι σίγουρη πως δεν έχω αλλάξει τον τρόπο που δουλεύω ένα κείμενο από τα πολύ μικρά μου χρόνια ώς σήμερα. Μπορεί μια εικόνα που βλέπω ή που μου έρχεται στο νου να σταθεί αφορμή για ένα διήγημα ή ακόμα για ένα μυθιστόρημα. Σαν κάποιες μικρές κάψουλες που τις βάζεις μέσα στο νερό κι αυτές ανοίγουν, μεγαλώνουν, μεγαλώνουν και γίνονται ολόκληρο τριαντάφυλλο.

Δεν κρατώ ποτέ πολλές σημειώσεις.  Μια λέξη, μια φράση.  Ποτέ όμως δεν κάθομαι να γράψω κάτι αν δεν το έχω σχεδόν όλο μέσα στο μυαλό μου.

Διαβάστε περισσότερα...

Πεζογραφία ορόσημο

Της Ελισάβετ Κοτζιά

Άρθρο δημοσιευμένο στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ στις 22/12/2002

Τέλος εποχής.  Αυτό που όλοι γνωρίζουμε γιατί το βιώνουμε αδιάκοπα, η Άλκη Ζέη το αποτυπώνει στις σελίδες της πεζογραφίας της.  Και με απέραντη γενναιοδωρία παραδίδει, εκ μέρους όσων έζησαν και κατέγραψαν το ελληνικό πολιτικό άγος της τεσσαρακονταετίας 1936-1974, τη σκυτάλη στους πολύ νεότερους, σε εκείνους για τους οποίους ο κόσμος είναι ακατανόητα βάρβαρος όχι εξ αιτίας των γερμανικών αγριοτήτων, του εμφυλιοπολεμικού δράματος ή των βασανιστηρίων της επτάχρονης δικτατορίας αλλά για λόγους εντελώς διαφορετικούς. 

Ανάμεσα στην Ελλάδα εκείνης της εποχής και στη σημερινή Ελλάδα έχουν μεσολαβήσει έτη φωτός. Και η σημασία του νέου μυθιστορήματος της Άλκης Ζέη Η Κωνσταντίνα και οι αράχνες της βρίσκεται όχι μόνο στο ότι ασχολείται με σημερινά προβλήματα αλλά και στο ότι τα αντιμετωπίζει μέσα από το πρίσμα των διλημμάτων και ηθικών ιεραρχήσεων των παλαιότερων ανθρώπων.  Με αποτέλεσμα να θέτει ζητήματα πρωταρχικά: κάθε περίοδος, κάθε γενιά, κάθε κοινωνική ομάδα υποφέρει από τους δικούς της εφιάλτες και έχει ανάγκη από τα δικά της ηθικά αναστήματα. τι είναι ηρωισμός, αυτοθυσία, γενναιότητα αποτελούν έτσι υποθέσεις απελπιστικά σχετικές.

Κάθε υποκείμενο διαθέτει την αξιοπρέπεια του δικού του δράματος.  Ας είμαστε δίκαιοι και σεμνοί.  Η δεκατριάχρονη Κωνσταντίνα επιστρέφει από τη Γερμανία στην Αθήνα να ζήσει με τη γιαγιά της ώσπου να τακτοποιηθούν οι χωρισμένοι της γονείς.  Από τη γενναιόδωρη ομορφιά της πόλης του Άαχεν και ανέφελη, όπως πίστευε, οικογενειακή της ευτυχία πέφτει στην καταθλιπτική Κυψέλη και στην απολύτως αδύναμη να κατανοήσει οτιδήποτε εκτός από τα ηρωικά χρόνια της Εθνικής Αντίστασης αριστερή αγωνίστρια γιαγιά.  Τα γαλάζια χαπάκια, που από ποικίλες συγκυρίες θα φθάσουν στα χέρια της, άνευ συναισθήσεως μες στη συνολική της σύγχυση, θα την οδηγήσουν στα ναρκωτικά.

Ανήκω σε εκείνους που αδυνατούν να κατανοήσουν τη διαφορά ανάμεσα στην παιδική-εφηβική λογοτεχνία και στη λογοτεχνία για ενήλικες.  Η λογοτεχνία είναι μία και από τα κείμενά της ορισμένα απευθύνονται ταυτοχρόνως σε εφήβους ή και σε παιδιά.  Αλλά ποτέ μόνον σε αυτούς - τη λογοτεχνία που μπορούν να διαβάσουν ο έφηβος και το παιδί, μπορεί κάλλιστα να τη διαβάσει και ο ενήλικας.  Γι' αυτό θεωρώ ότι η Άλκη Ζέη ανήκει στην μεταπολιτευτική μας λογοτεχνία όχι μόνον εξ αιτίας του μυθιστορήματος Η Αρραβωνιαστικιά του Αχιλλέα (1987) αλλά και με τα περίφημα Το καπλάνι της βιτρίνας (1963), Ο μεγάλος περίπατος του Πέτρου (1971) και το σημερινό Η Κωνσταντίνα και οι αράχνες της.

Πού βρίσκεται η σημασία των τριών αυτών έργων;  Όλες οι ιστορίες εκφράζονται μέσα από τη ματιά ενός παιδιού, ματιά αθώα και αφελή, καθώς της λείπει η μεταγενέστερη εμπειρία.  Ούτε στιγμή, ωστόσο, ο αφηγητής δεν κάνει παραχωρήσεις υιοθετώντας απέναντι στα παιδιά αυτά στάση διδακτική ή συγκαταβατική.  Διότι τα προβλήματα με τα οποία έρχονται αντιμέτωποι οι ήρωες της Ζέη ανήκουν στα άλυτα ζητήματα της ανθρωπότητας μπροστά στα οποία παρά τις γνώσεις και την πείρα του, κάθε ενήλικας παραμένει κι αυτός βουβός: με τον όλεθρο του φασισμού η Μέλια στο Καπλάνι, με τη λαίλαπα του πολέμου ο Πέτρος στον Μεγάλο περίπατο,  με την ολοκληρωτική καταστροφικότητα των ναρκωτικών η Κωνσταντίνα.

Τι μπορεί να καταλάβει μια φανατική αριστερή ηρωίδα από έναν κόσμο όπου ο εχθρός δεν έχει τις κάννες των όπλων στραμμένες καταπάνω σου αλλά βρίσκεται μέσα σου. από το ότι τα πρόσωπα χωρίς μάτια, τα σώματα χωρίς κεφάλι, τα στήθη με κομμένες ρώγες δεν αποτελούν βασανιστήρια στην Μπουμπουλίνας αλλά συμβολικές απεικονίσεις μέσω των οποίων εκφράζεται αυτό που υποφέρει;  Με απαράμιλλο χιούμορ η ανυπότακτη Κωνσταντίνα προκαλεί τη γιαγιά της συγχέοντας επί τούτου τον Κολοκοτρώνη με τον Γιάννη Ρίτσο.  Το παρελθόν που για πολλούς είναι ακόμα ζωντανό, για άλλους αποτελεί ιστορία, και από τη σκοπιά της, η εξανεστημένη Κωνσταντίνα μπορεί και να 'χει δίκιο - Κολοκοτρώνης και Ρίτσος μαι γενιά!

Η Άλκη Ζέη χρησιμοποιεί μια αφηγηματική τεχνική χαμηλού τόνου.  Το δράμα που εξιστορεί δεν εκτίθεται με αμεσότητα αλλά καθίσταται σαφές στον αναγνώστη μέσω της υποβολής: το εύρημα της πληγωμένης κουκουβάγιας αριστοτεχνικά περιγράφει το αραχνιασμένο κενό μέσα στο οποίο τα προσωπά της παλεύουν από κάπου να πιαστούν, θύματα και την ίδια στιγμή θύτες που, θέλοντας να σώσουν και να σωθούν, ταυτόχρονα παρασύρουν εξίσου τον εαυτό τους και τους άλλους στην καταστροφή.