• slide-1.png

    slide-1.png

  • slide-2.png

    slide-2.png

ΖΩΗ & ΕΡΓΟ

Η Άλκη Ζέη γεννήθηκε στην Αθήνα και πέρασε τα πρώτα παιδικά της χρόνια στη Σάμο, απ’ όπου καταγόταν η μητέρα της.  Όταν άρχισε το σχολείο, η οικογένειά της εγκαταστάθηκε στο Μαρούσι και στη συνέχεια στην Αθήνα.  περισσότερα...

 

ΣΤΙΓΜΙΟΤΥΠΑ

«Πάω όπου υπάρχει ένας δάσκαλος παθιασμένος με τα βιβλία μου και παρακινεί τα παιδιά να τα διαβάσουν. Εκείνος με καλεί. Όλα απ' τον δάσκαλο εξαρτώνται.  Επηρεάζει τα παιδιά πιο πολύ κι από την οικογένειά τους."  Περισσότερα...

ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ

Τα σημαντικότερα από όσα έχουν κατά καιρούς γραφτεί και δημοσιευθεί για το έργο της Άλκης Ζέη. Κριτικές, παρουσιάσεις βιβλίων της και συνεντεύξεις με αφορμή ένα νέο βιβλίο ή μια διάκριση.

Στους δρομους μιας πυκνοκατοικημενης μνημης

της Χριστίνας Ντουνιά

the books’ journal τεύχος 37, 17/10/2014

Η λογοτεχνική αυτοβιογραφία, είναι ένα είδος ιδιαίτερα απαιτητικό και ελάχιστα καλλιεργημένο στην ελληνική λογοτεχνία. Σκέφτομαι πρόχειρα τις περιπτώσεις του Γρηγορίου Ξενοπούλου (Η ζωή μου σα μυθιστόρημα), του Κωστή Παλαμά (Τα χρόνια μου και τα χαρτιά μου), του Ναπολέοντα Λαπαθιώτη (Η ζωή μου), και ακόμα του Νίκου Καζαντζάκη την αιρετική αυτοβιογραφία Αναφορά στον Γκρέκο. Από αυτή την άποψη, το καινούργιο βιβλίο της Άλκης Ζέη είναι πολλαπλά καλοδεχούμενο. Δεν είναι βέβαια ο μοναδικός λόγος που κάνει αυτό το βιβλίο ιδιαίτερα ενδιαφέρον και αξιανάγνωστο.

 

Διαβάστε περισσότερα...

Η οικουμενικη διασταση του εργου της Αλκης Ζεη

της Αγγελικής Βουλουμάνου

Άρθρο δημοσιευμένο στο περιοδικό διαβάζω τεύχος 528 Απρίλιος 2012

Η Άλκη Ζέη είναι μία από τους λιγοστούς πολυμεταφρασμένους Έλληνες συγγραφείς. Ο μακρύς κατάλογος με τις ξένες εκδόσεις των βιβλίων της είναι εντυπωσιακός για το πλήθος χωρών και γλωσσών που εμφανίζει. Το πιο σπουδαίο ωστόσο είναι ο θαυμασμός που το έργο της συγκεντρώνει εκτός Ελλάδας, αποκτώντας χάρη σ’ αυτό οικουμενική διάσταση.

Η περιπέτεια της μετάφρασης και έκδοσης ενός βιβλίου σε ξένη χώρα, ειδικά όταν πρόκειται για βιβλίο γραμμένο σε περιορισμένα ομιλούμενη γλώσσα όπως τα ελληνικά, είναι μια επίπονη, μακρόχρονη και συχνά απογοητευτική διαδικασία.

Διαβάστε περισσότερα...

ΑΥΓΗ 23/9/2013

Συνέντευξη στην Πόλυ Κρημνιώτη στην ΑΥΓΗ 23/9/2013

-Έχετε ζήσει, την Κατοχή, την Αντίσταση, γνωρίσατε τη θηριωδία του ναζισμού. Προχθές ένας νεοναζί δολοφόνησε ένα νέο άνθρωπο...
Είχα χρόνια να αισθανθώ φόβο. Μαθαίνοντας για τη δολοφονία αυτού του παιδιού στο Κερατσίνι φοβήθηκα. Είναι κάτι ασύλληπτο. Ποιο μυαλό την οργάνωσε έτσι; Αυτό το μαχαίρι που πήγε κατευθείαν στην καρδιά... ούτε στα πιο δύσκολα χρόνια δε γινότανε. Είναι πολύ επικίνδυνα αυτά τα πράγματα. Αυτό πρέπει να μας ενώσει όλους. Να ξεχάσουμε τις διαφορές μας και να συγκεντρωθούμε στην εξάλειψη αυτού του μορφώματος. Είμαστε η μόνη χώρα στην Ευρώπη στην οποία υπάρχει ναζιστικό κόμμα. Στη Γερμανία έχει απαγορευτεί το ναζιστικό κόμμα.

Διαβάστε περισσότερα...

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 3/10/2008

Εξομολόγηση στον Μισέλ Φάις για τα μυστικά της γραφής της.

«Δεν νομίζω ή μάλλον είμαι σίγουρη πως δεν έχω αλλάξει τον τρόπο που δουλεύω ένα κείμενο από τα πολύ μικρά μου χρόνια ώς σήμερα. Μπορεί μια εικόνα που βλέπω ή που μου έρχεται στο νου να σταθεί αφορμή για ένα διήγημα ή ακόμα για ένα μυθιστόρημα. Σαν κάποιες μικρές κάψουλες που τις βάζεις μέσα στο νερό κι αυτές ανοίγουν, μεγαλώνουν, μεγαλώνουν και γίνονται ολόκληρο τριαντάφυλλο.

Δεν κρατώ ποτέ πολλές σημειώσεις.  Μια λέξη, μια φράση.  Ποτέ όμως δεν κάθομαι να γράψω κάτι αν δεν το έχω σχεδόν όλο μέσα στο μυαλό μου.

Διαβάστε περισσότερα...

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 19/1/2003

Αποσπάσματα από συνέντευξη στη Σταυρούλα Παπασπύρου

Η Αλκη Ζέη το ομολογεί: «Δεν μπορώ να γράψω κάτι, αν δεν το δω πρώτα. Ουδέποτε θα περιέγραφα το Ααχεν ή το Κέντρο Περίθαλψης Αγριων Ζώων στην Αίγινα αν δεν τα είχα επισκεφτεί. Μ' άλλα λόγια, δεν θα μπορούσα να γράψω τον Χάρι Πότερ!». Για τον διοπτροφόρο ήρωα της Τζόαν Ρόουλιγνκ, πάντως, τρέφει τα καλύτερα των αισθημάτων: «Ακούω διάφορα περί μαύρης μαγείας, και με πιάνουν τα γέλια. Περί μοντέρνων μαγικών πρόκειται, και μάλιστα καλογραμμένων. Μακάρι να υπήρχαν κι άλλα μυθιστορήματα που θα ωθούσαν εξακόσια εκατομμύρια παιδιά να πιάσουν βιβλίο στα χέρια τους...».


Κάτι ανάλογο συνέβη κι εδώ με τα δικά της έργα. Το Καπλάνι της βιτρίνας κι ο Μεγάλος περίπατος του Πέτρου, μυούν επί τριάντα χρόνια τα παιδιά όχι μόνο στη λογοτεχνία αλλά και στην Ιστορία, όπως τη βίωσε η ίδια και η γενιά της. Στο νέο της βιβλίο, ωστόσο, Η Κωνσταντίνα και οι αράχνες της δεν υπάρχει ούτε Κατοχή κι Εμφύλιος ούτε προσφυγιά ή μαζικοί αγώνες.

Υπάρχει ένα 13χρονο κοριτσάκι, μεγαλωμένο στη Γερμανία, που ξεριζώνεται εξαιτίας της εύθραυστης υγείας του και του διαζυγίου των γονιών του, κι από ένα χνούδινο περιβάλλον μεταφέρεται στο καταθλιπτικό διαμέρισμα της γιαγιάς του στην Κυψέλη. Μιας γιαγιάς αριστερής και σκληραγωγημένης που -όπως σαρκάζει η μικρή- βλέπει φασίστες παντού, ακόμα και στον κακό λύκο του παραμυθιού!

Η Κωνσταντίνα, ανήμπορη να εξηγήσει πώς ανατράπηκε έτσι η ζωή της, αντιδρά σπασμωδικά. Κι όταν ο μοναδικός καινούριος φίλος της, ένα επίσης ξεριζωμένο παιδί μεταναστών με καλλιτεχνικές ανησυχίες -«δεν θα 'θελα με τίποτε να θυμίζει αλήτη», λέει η Ζέη- της προσφέρει διάφορα «θαυματουργά» χαπάκια που την ταξιδεύουν αλλού, εκείνη αρχίζει να γλιστράει στον κόσμο των ναρκωτικών.

- Τι γνωρίζετε απ' αυτόν τον κόσμο εσείς, κυρία Ζέη;

«Δεν γνώριζα, αλλά έμαθα. Επί δύο χρόνια ήμουν μέλος της διοίκησης του ΚΕΘΕΑ, όπου υπάγονται μια σειρά από θεραπευτικές κοινότητες. Μίλησα με πολλούς γονείς και παιδιά που αντιμετώπιζαν το πρόβλημα κι ανακάλυψα πως τα ναρκωτικά αγγίζουν τους πάντες: πλούσιους και φτωχούς, μορφωμένους και μη, οικογένειες διαλυμένες αλλά και αγαπημένες». 
Συνάντησα ένα σωρό γονείς που δεν είχαν φοβηθεί ή υποψιαστεί το παραμικρό... Εκείνο που μέτρησε πολύ μέσα μου ήταν το σοκ από την είδηση ότι ένα 13χρονο κορίτσι βρέθηκε νεκρό στη Θεσσαλονίκη από ηρωίνη.  Είχε φτάσει ο καιρός να καταπιαστώ μ' ένα σύγχρονο θέμα. Δυσκολεύτηκα, όμως, γιατί δεν ήθελα να τρομοκρατήσω κανέναν. Απλώς να χτυπήσω ένα καμπανάκι».

- Βαδίζετε προς τα 78 κι όμως το γραπτό σας, διεισδυτικό και γεμάτο αποχρώσεις, αναδύει απίστευτη δροσιά. Ποιο είναι το μυστικό;

«Οταν γράφω για ένα κοριτσάκι, αντιδρώ όπως αυτό, όχι όπως εγώ με την πείρα της ηλικίας μου. Το νιώθω το παιδί και απολαμβάνω πολύ να μπαίνω μέσα του. Αν δεν είχα τα εγγόνια μου, θα μου ήταν βέβαια πιο δύσκολο».

- Εκείνα ζούνε στο Βέλγιο. Πιστεύετε πως είναι πιο προνομιούχα από τα Ελληνόπουλα;

«Σίγουρα έχουν περισσότερο ελεύθερο χρόνο. Δεν χρειάζονται πάνω από μισή ώρα για διάβασμα στο σπίτι. Και δεν έχουν μπροστά τους ούτε πανελλήνιες ούτε τίποτα. Τα Ελληνόπουλα είναι να τα λυπάσαι. Τόσες ώρες στα φροντιστήρια, τόσο άγχος πάνω στα καλύτερά τους χρόνια... Τι να τους πεις; Διαβάστε και Αλκη Ζέη από πάνω; Η κατάσταση είναι τραγική. Δεν θα 'θελα με τίποτε να πηγαίνουν τα εγγόνια μου σχολείο στην Ελλάδα».

- Εσείς, πάντως, μπαίνετε ακόμη στις τάξεις...

«Πάω όπου υπάρχει ένας δάσκαλος παθιασμένος με τα βιβλία μου, και παρακινεί τα παιδιά να τα διαβάσουν. Εκείνος με καλεί. Ολα απ' τον δάσκαλο εξαρτώνται. Επηρεάζει τα παιδιά πιο πολύ κι από την οικογένειά τους.»

- Η Κωνσταντίνα δεν είχε πάρει χαμπάρι για τον επικείμενο χωρισμό των γονιών της. Είναι δυνατόν;

«Φυσικά και είναι. Το έχω δει να γίνεται σε πολύ δικούς μου ανθρώπους. Υπάρχουν και πολιτισμένοι χωρισμοί, χωρίς εντάσεις και τσακωμούς. Εχω όμως την αίσθηση πως τα σημερινά ζευγάρια δεν ξέρουν τι θα πει συμβίωση, αμοιβαίες υποχωρήσεις. Για τους ίδιους λόγους, εμείς θα έπρεπε να έχουμε διαλύσει τους γάμους μας δέκα φορές».

- Τι άλλο έχετε δανειστεί από τη δική σας πραγματικότητα και το έχετε περάσει στο βιβλίο;

«Δεν είναι τυχαίο που η Κωνσταντίνα "φυτεύεται" ξαφνικά στη χώρα καταγωγής της. Θυμάμαι μόλις επιστρέψαμε από τη Ρωσία, η εννιάχρονη τότε κόρη μου, μου είπε: "Αυτή ήταν η χειρότερη μέρα της ζωής μου. Θα 'θελα να ήμουν συγγραφέας για να το γράψω!". Οι τρεις αχώριστες φίλες της γιαγιάς, επίσης, είναι κόπιες τριών φιλενάδων της θείας μου, της Διδώς Σωτηρίου. Παλιές αντάρτισσες που πηγαίνουν ακόμα εκδρομές, αναπολούν το ηρωικό τους παρελθόν και προσφέρουν τρόφιμα στους Κούρδους...».

- Εσείς διατελείτε ακόμη «αριστερή εν συγχύσει»;

«Τι σημαίνει σήμερα να είσαι αριστερός;  Μεγάλα οράματα δεν υπάρχουν.  Αριστερός είναι εκείνος που διαθέτει πνεύμα ελεύθερο, προοδευτικό, κοιτάζει μπροστά και φυσικά, ενδιαφέρεται για τα κοινά.

 

- Μετά την «Αρραβωνιστικιά του Αχιλλέα», δεν γράψατε τίποτε άλλο αποκλειστικά για ενήλικους. Γιατί;

«Ηθελα να βγάλω κάποια πράγματα από μέσα μου και το έκανα. Ακόμη και τότε, όμως, βιαζόμουν να τελειώνω για να ξαναγράψω για παιδιά».

- Πιστεύετε πως το δημιουργικό σας έργο, σας έκανε καλύτερη μητέρα;

«Συνέβη ακριβώς το αντίθετο. Έγραψα καλά βιβλία, επειδή ήμουν καλή μάνα.  Σκεφτείτε πως με τα παιδιά μου δεν έχουμε τσακωθεί ποτέ!  Ίσως επειδή περάσαμε πολλά μαζί.  Πάντοτε συζητούσαμε, επιστρατεύοντας το χιούμορ μας.  Και παίξαμε, παίξαμε πολύ.  Το 'χω ξαναπεί: μ' αρέσει που έχω γράψει λιγότερα βιβλία κι έχω παίξει περισσότερο μαζί τους».